fbpx

Za učesnike Balkanske omladinske škole organizovano je prvo predavanje u okviru predviđenih aktivnosti kluba knjige, te druženje sa istaknutom književnicom prof. dr Nadijom Rebronjom. Zadatak svih polaznika bio je da u datom vremenskom periodu pročitaju dva djela, koja su dobili od nosioca projekta, NVO „Svetionik“. U prvom susretu sa istaknutom kniževnicom, i mladom novopazarskom intelektualkom Nadijom, obrađena su dva romana, Meša Selimović „Derviš i smrt“, te Ćamil Sijarić „Kuću kućom čine lastavice“. Prof. dr Nadija Rebronja približila je svim učesnicima Balkanske omladinske škole roman „Derviš i smrt“, ali iz drugih uglova, koje čitalac bez stručne pomoći ne može do detalja shvatiti. „Svako ko je čitao roman „Derviš i smrt“ već na početku prvih nekoliko riječi koje ste vi upravo čuli, primijetio je citate iz Kur’ana i zapitao se otkud oni u jednom savremenom romanu. Neposredno nakon što se roman pojavio bilo je puno polemika i otvorena je još tad ta dilema: šta zapravo ti citati u samom romanu znače. Neki su i napadali Mešu Selimovića zbog toga, neki su zlonamjerno kazali da roman propagira nekakvu dogmu, pa se on onda branio, desilo se i to da ga je napala Islamska zajednica BiH, optužili su ga zato što je mijenjao i skraćivao određene dijelove iz Kur’ana, zanimljivo je šta je on u tom trenutku odgovorio u jednom intervjuu, koji je dao listu Preporod. On je rekao da je napravio jednu stilizaciju tih dijelova zbog toga što u tom trenutku nije postojao valjan prijevod i da je njegova namjera bila da napravi nešto originalno“, istakla je Rebronja. Ona u studiji Derviš ili čovek, život i smrt – religijski podtekst romana „Derviš i smrt“ Meše Selimovića odlazi korak dalje ka mitskim i imaginativnim prostorima islamskog vjerovanja i svete knjige Kur“an, poredeći drevna predanja i granice piščeve slobode, tražeći i nalazeći ključeve dogmatske svijesti, ali i minucioznih Selimovićevih karakteroloških nijansiranja likova. Kuću kućom čine lastavice je, prije svega, evokacija jedne regionalne psihološke klime, a zatim, djelo sa izvanrednim epizodama, scenama i fragmentima, sa poetskim i filozofskim pasažima, koji ponekad dostižu najveći nivo sa mnogim mjestima koja zanose i zadivljuju. Pa ipak, to je samo literatura dobrih fragmenata, izvanredno tkivo neadekvatno organizovano. Moguće je susresti se u tom tekstu sa tumačenjem vremena kao zbirom istorijskih događaja i prevrata, smjenjivanja silnih nekakvih vojski i okupatora, sa izražavanjem sopstvene filozofije, po kojoj suštinu života čine ljudski grobovi i međe koje dijele ljude. Sa shvatanjem opšte prolaznosti kojoj ne podliježu jedino muke čovjekove, i sa nizom izvanrednih, snažnih, dramatičnih, simboličnih, ljubavnih scena, opservacija i refleksija, koje govore da se Sijarić mjestimično upućuje visokim artističkim ciljevima. Zbog toga se izvjesna sugestivnost Sijarićevoj knjizi ne može poreći. Sve likove u romanu prati jako elegično osjećanje neispunjenih težnji, prikrivani uzdah prikraćenosti i nemoći, hendikepiranosti duše. Pa i ako je u romanu opisan poneki njihov užitak, to je dato kao slika bolno ispružene ruke za pomoći i za spasom, za olakšanjem. Nadija Rebronja doktorirala je književnost na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu. Predaje književnost na Državnom univerzitetu u Novom Pazaru. Pored pisanja poezije i književne kritike, Nadija Rebronja se bavi i prevođenjem poezije sa nekoliko jezika. Dobitnica je više nagrada na festivalima mladih autora za poeziju i književnu kritiku na prostoru bivše Jugoslavije. Poezija joj je zastupljena u nekoliko antologija južnoslovenskog i balkanskog prostora. Poeziju je objavljivala i u časopisima i zbornicima u inostranstvu, u prevodu na engleski, španski, italijanski, francuski, turski, persijski, makedonski i slovenački. Nadija Rebronja je magistarka književnih nauka i doktorantkinja nauke o književnosti na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu.

#balkanyouthschool

Related Post

Leave us a reply

*

*